آرتروز گردن یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که میتواند باعث درد، خشکی و محدودیت حرکتی در ناحیه گردن شود. این عارضه معمولاً با افزایش سن یا فشارهای مداوم روی مهرههای گردنی ایجاد میشود و در صورت بیتوجهی ممکن است کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.
آرتروز گردن چیست؟
آرتروز گردن زمانی رخ میدهد که مفاصل و غضروفهای ناحیه گردن دچار فرسایش شوند و عملکرد طبیعی خود را از دست بدهند. برای بررسی دقیق وضعیت ستون فقرات و انتخاب روش درمان مناسب، میتوانید از خدمات تخصصی کلینیک اترس بهرهمند شوید.
آرتروز گردن چگونه ایجاد میشود؟
مهرهها، دیسکها و مفاصل گردن در طول سالها فعالیت روزانه بهطور مداوم تحت فشار قرار دارند. زمانی که این فشار با افزایش سن، وضعیت نامناسب بدن یا حرکات تکراری همراه شود، روند فرسایشی بافتهای مفصلی سرعت میگیرد و زمینه برای ایجاد تغییرات این ناحیه فراهم میشود.
تاثیر فرسایش غضروف بر مهرههای گردن
غضروف از تماس مستقیم مهرهها با یکدیگر جلوگیری میکند. با فرسوده شدن این بافت، فشار بیشتری به استخوانها وارد میشود و احتمال ایجاد زوائد استخوانی، درد و محدودیت حرکت در ناحیه گردن افزایش مییابد.
تفاوت آرتروز گردن با دردهای معمولی گردن
بسیاری از دردهای گردن به دلیل خستگی عضلات یا وضعیت نامناسب بدن ایجاد میشود و با استراحت یا اصلاح سبک زندگی بهبود مییابد. اما، درد ناشی از آرتروز تداوم بیشتری دارد و با خشکی مفاصل، کاهش انعطافپذیری، احساس گرفتگی هنگام حرکت یا انتشار درد به شانهها و دستها همراه است.
علائم آرتروز گردن چیست؟
علائم آرتروز گردن عبارتاند از:
درد و خشکی گردن
درد اغلب از ناحیه گردن شروع میشود و پس از استراحت طولانی یا هنگام بیدارشدن از خواب بیشتر احساس میشود. خشکی مفاصل نیز باعث میشود حرکت دادن گردن با سختی یا ناراحتی همراه باشد.
کاهش دامنه حرکتی گردن
با فرسوده شدن مفاصل، چرخاندن یا خمکردن گردن مانند گذشته آسان نیست. این محدودیت بهمرور زمان در انجام کارهای ساده روزانه تاثیر میگذارد.
سردرد ناشی از آرتروز گردن
در برخی افراد، درد از ناحیه گردن به پشت سر منتقل شده و باعث ایجاد سردرد میشود. این درد هنگام حرکت گردن یا قرارگرفتن در یک وضعیت ثابت شدت بیشتری پیدا میکند.
درد شانه و بازو
گاهی درد از گردن فراتر میرود و به شانه یا بازو انتشار پیدا میکند. این علامت زمانی دیده میشود که بافتهای اطراف مفاصل یا ریشههای عصبی تحت فشار قرار گرفته باشند.
بیحسی یا گزگز دستها
اگر تغییرات ایجادشده باعث فشار روی ریشههای عصبی شوند، ممکن است بیحسی، گزگز یا احساس ضعف در دستها ایجاد شود. برای شناخت بیشتر این بیماری و علت بروز آن، مطالعه آرتروز چیست اطلاعات مفیدی در اختیارتان قرار میدهد.
علت آرتروز گردن چیست؟
علت آرتروز گردن شامل موارد زیر میشود:
افزایش سن و فرسایش مفاصل
با بالارفتن سن، غضروف مفاصل بهتدریج خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهند و فرسوده میشوند. این تغییرات باعث افزایش اصطکاک بین مهرههای گردنی و زمینهساز بروز درد و خشکی مفاصل میشود.
وضعیت نامناسب بدن هنگام کار
نشستن طولانیمدت پشت میزکار یا استفاده نادرست از تلفن همراه و رایانه، فشار مداومی به گردن وارد میکند. ادامه این وضعیت روند فرسایش مفاصل را سرعت میبخشد.
آسیبهای قدیمی گردن
ضربه، تصادف یا آسیبهای ورزشی ممکن است حتی سالها بعد آثار خود را نشان دهند. این آسیبها گاهی باعث تغییر عملکرد مفاصل و افزایش احتمال بروز تغییرات فرسایشی میشوند.
عوامل ژنتیکی
در برخی افراد، سابقه خانوادگی احتمال ابتلا به آرتروز را افزایش میدهد. البته ژنتیک بهتنهایی عامل بیماری نیست و در کنار سایر عوامل اثر خود را نشان میدهد.
حرکات تکراری گردن
انجام مداوم حرکات مشابه در محیط کار یا فعالیتهای روزانه، فشار زیادی به مفاصل گردن وارد میکند. در صورت تکرار این شرایط، احتمال فرسایش تدریجی غضروف بیشتر خواهد شد. اگر میخواهید با عوامل زمینهساز این بیماری در سایر مفاصل آشنا شوید، علت آرتروز را مطالعه نمایید.
چه افرادی بیشتر در معرض آرتروز گردن هستند؟
برخی گروهها بیش از دیگران با آرتروز گردن مواجه میشوند؛ از جمله:
سالمندان
با افزایش سن، احتمال بروز تغییرات فرسایشی در مفاصل گردن بیشتر میشود؛ به همین دلیل، افراد سالمند بیش از سایر گروههای سنی با این عارضه مواجه هستند.
کارمندان و کاربران کامپیوتر
افرادی که بخش زیادی از روز را پشت میز یا مقابل نمایشگر سپری میکنند، بیشتر در معرض ناراحتیهای ناحیه گردن قرار دارند.
رانندگان
رانندگی طولانیمدت باعث میشود تا گردن برای مدت زیادی در یک وضعیت ثابت باقی بماند. این موضوع با گذشت زمان سلامت مفاصل گردن را تحت تاثیر قرار میدهد.
افرادی با سابقه آسیب گردن
کسانی که در گذشته دچار ضربه یا آسیب در ناحیه گردن شدهاند، بهتر است این ناحیه را بهصورت دورهای بررسی کنند. بیتوجهی به آسیبهای قدیمی ممکن است زمینه بروز مشکلات مفصلی را فراهم کند. اگر به دنبال بررسی دقیق و درمان تخصصی آرتروز در مشهد هستید، مراجعه به مرکز تخصصی اترس مسیر درمان را سریعتر میکند.
تفاوت آرتروز گردن و دیسک گردن چیست؟
تفاوت بین بیماری آرتروز گردن و دیسک گردن شامل موارد زیر میشود:
تفاوت در علت بیماری
آرتروز در اثر فرسایش تدریجی مفاصل و غضروفهای گردن ایجاد میشود، درحالیکه دیسک گردن به دلیل آسیب یا بیرونزدگی دیسک بین مهرهها به وجود میآید.
تفاوت علائم
آرتروز بیشتر با درد، خشکی و کاهش دامنه حرکتی گردن همراه است. در مقابل، دیسک گردن علاوه بر درد، ممکن است باعث انتشار درد، بیحسی یا ضعف در شانه، بازو و انگشتان دست شود.
تفاوت روش درمان
انتخاب روش درمان در آرتروز و دیسک گردن به نوع و شدت بیماری بستگی دارد. در هر دو عارضه معمولاً از دارو، فیزیوتراپی و اصلاح سبک زندگی استفاده میشود، اما در موارد پیشرفته دیسک گردن، گاهی درمانهای تخصصیتر یا جراحی نیز موردنیاز خواهد بود. ازآنجاکه آرتروز مفاصل مختلف بدن را درگیر میکند، مطالعه آرتروز دست به شناخت بهتر علائم و تفاوتهای این عارضه در سایر مفاصل کمک میکند.
آرتروز گردن چگونه تشخیص داده میشود؟
برای تشخیص آرتروز گردن مراحل زیر انجام میشود:
معاینه پزشک
پزشک ابتدا درباره علائم، سوابق پزشکی و زمان شروع درد سؤال میکند. سپس با بررسی دامنه حرکتی گردن و وضعیت مفاصل، اطلاعات اولیه برای تشخیص بیماری را به دست میآورد.
تصویربرداری با اشعه ایکس
عکسبرداری با اشعه ایکس به بررسی وضعیت مهرهها و تغییرات ایجاد شده در مفاصل کمک میکند. این روش نشانههایی مانند کاهش فاصله بین مفاصل یا زوائد استخوانی را نشان میدهد.
MRI و CT Scan
در صورت نیاز، پزشک برای بررسی دقیق دیسکها، بافتهای نرم و کانال نخاعی از MRI و CT Scan استفاده میکند. این تصاویر به تشخیص مشکلاتی که در عکس ساده قابلمشاهده نیستند، کمک میکنند.
بررسی عملکرد اعصاب
اگر علائمی مانند بیحسی، گزگز یا ضعف در دستها وجود داشته باشد، ممکن است عملکرد اعصاب نیز ارزیابی شود. این بررسی مشخص میکند که آیا ریشههای عصبی تحت فشار قرار گرفتهاند یا نه؟ برای اطلاع از تغییرات فرسایشی بخشهای مختلف ستون فقرات، مطالعه آرتروز کمر پیشنهاد میشود.
درمان آرتروز گردن
درمان آرتروز گردن باتوجهبه شرایط عمومی بیمار شامل موارد زیر است:
درمان دارویی
داروها برای کاهش درد و التهاب تجویز میشوند تا بیمار بتواند فعالیتهای روزانه خود را با ناراحتی کمتری انجام دهد.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی با تمرینهای تخصصی و تکنیکهای درمانی به کاهش خشکی مفاصل و بهبود عملکرد عضلات گردن کمک میکند.
تمرینات اصلاحی
تمرینات اصلاحی با تقویت عضلات اطراف ستون فقرات و اصلاح وضعیت بدن، فشار وارد شده به مفاصل گردن را کاهش میدهند.
تزریق دارو
چنانچه درد با دارو و فیزیوتراپی بهبود پیدا نکند، پزشک ممکن است تزریق دارو را توصیه کند. این روش با هدف کاهش التهاب و تسکین درد، در شرایط مشخص انجام میشود.
جراحی در موارد شدید
جراحی زمانی انجام میشود که سایر روشهای درمانی نتیجه مطلوبی نداشته باشند یا فشار روی اعصاب باعث اختلال جدی شده باشد. اگرچه محل درگیری بیماری متفاوت است، اما بسیاری از اصول درمانی در آرتروز گردن و آرتروز لگن شباهتهایی با یکدیگر دارند.
درمان خانگی آرتروز گردن
درمانهای خانگی نمیتوانند جایگزین درمان پزشکی باشند، اما رعایت چند نکته ساده در زندگی روزمره، از واردشدن فشار بیشتر به ستون فقرات جلوگیری میکند؛ مثلا:
استفاده از کمپرس گرم و سرد
کمپرس گرم به کاهش گرفتگی عضلات و افزایش انعطافپذیری گردن کمک میکند، درحالیکه کمپرس سرد برای کاهش التهاب و تسکین درد در دورههای تشدید علائم کاربرد دارد.
اصلاح وضعیت خواب
خوابیدن در وضعیت مناسب و استفاده از بالشتی که از انحنای طبیعی گردن حمایت کند، به کاهش فشار روی مهرهها کمک میکند و مانع از تشدید درد پس از بیدارشدن میشود.
استراحت مناسب
در روزهایی که درد شدت میگیرد، استراحت کوتاهمدت به کاهش فشار روی گردن کمک میکند. البته بهتر است پس از کاهش درد، فعالیتهای روزانه بهآرامی ازسرگرفته شوند تا مفاصل دچار خشکی نشوند.
کاهش فشار روی گردن
رعایت اصول صحیح نشستن، تنظیم ارتفاع مانیتور و پرهیز از خم نگهداشتن طولانیمدت سر، فشار واردشده به گردن را کاهش میدهد.
بهترین ورزش برای آرتروز گردن
بهترین ورزشها برای حفظ عملکرد طبیعی گردن و جلوگیری از تشدید علائم آرتروز عبارتاند از:
تمرینات کششی گردن
حرکتهای کششی ملایم، خشکی عضلات و مفاصل را کمتر میکنند و باعث میشوند گردن راحتتر حرکت کند.
تمرینات تقویت عضلات گردن
عضلات قویتر از مهرههای گردنی حمایت بیشتری میکنند، در نتیجه هنگام انجام فعالیتهای روزانه، فشار کمتری به ساختارهای اطراف مفاصل وارد میشود.
ورزشهای مناسب محل کار
اختصاص دادن چند دقیقه به حرکات ساده در بین ساعات کاری، از بیحرکت ماندن طولانیمدت گردن جلوگیری میکند. حتی تغییر وضعیت بدن یا چرخش آرام شانهها نیز احساس خستگی را کمتر میکند.
حرکاتی که نباید انجام داد
حرکات پرشتاب، خمکردن بیش از حد گردن یا بلندکردن وزنههای سنگین ممکن است علائم را تشدید کنند. اگر هنگام انجام یک حرکت درد افزایش پیدا کرد، بهتر است تمرین متوقف شده و با پزشک فیزیوتراپیست مشورت شود.
تغذیه مناسب برای آرتروز گردن
رژیم غذایی بهتنهایی آرتروز را درمان نمیکند، اما برای حفظ سلامت مفاصل و کنترل علائم بیماری، میتوان برخی نکات را در نظر گرفت؛ مثلا:
مواد غذایی ضد التهاب
گنجاندن سبزیهای تازه، میوهها، مغزها و روغنزیتون در برنامه غذایی روزانه، انتخاب مناسبی برای حمایت از سلامت مفاصل است؛ چون به کاهش التهاب در بدن کمک میکند.
نقش امگا 3 در سلامت مفاصل
مصرف متعادل اسیدهای چرب امگا 3 که در ماهیهای چرب، گردو و دانه کتان یافت میشوند، باعث کاهش خشکی و ناراحتی مفاصل خواهند شد.
ویتامین D و کلسیم
دریافت کافی ویتامین D و کلسیم که برای حفظ استحکام استخوانها و عملکرد طبیعی سیستم اسکلتی ضروری هستند، از سلامت مهرهها و مفاصل در طولانیمدت حمایت میکند.
غذاهایی که بهتر است کمتر مصرف شوند
مصرف زیاد غذاهای فراوری شده، نوشیدنیهای شیرین و خوراکیهای پرچرب، روند التهاب را تشدید میکند؛ بنابراین برای داشتن یک رژیم غذایی متعادل، بهتر مصرف آنها محدود شود.
آیا آرتروز گردن خطرناک است؟
آرتروز گردن همیشه با عوارض جدی همراه نیست، اما در صورت پیشرفت بیماری ممکن است عملکرد طبیعی گردن و فعالیتهای روزمره را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، لازم است موارد زیر را در نظر بگیرید:
فشار روی اعصاب گردنی
با پیشرفت تغییرات فرسایشی، ممکن است فضای اطراف ریشههای عصبی کاهش پیدا کند و اعصاب تحت فشار قرار بگیرند. در این شرایط، درد از گردن به شانه، بازو یا دست انتشار پیدا میکند و با بیحسی یا گزگز همراه است.
محدود شدن حرکت گردن
سفتی مفاصل و تغییرات ایجادشده در مهرهها، حرکت طبیعی گردن را دشوارتر میکند. در نتیجه، کارهایی مانند چرخاندن سر، رانندگی یا نگاه کردن به اطراف به سختی انجام میشود.
زمان مراجعه فوری به پزشک
اگر درد گردن برای چند هفته ادامه پیدا کرد، شدت آن بیشتر شد یا همراه با ضعف، بیحسی یا گزگز دستها بود، بهتر است موضوع توسط پزشک بررسی شود؛ چراکه مراجعه بهموقع از پیشرفت مشکلات بیشتر جلوگیری میکند.
چگونه از آرتروز گردن پیشگیری کنیم؟
باتوجهبه اینکه پیشگیری از آرتروز گردن تا حد زیادی به رعایت عادتهای صحیح در زندگی روزمره بستگی دارد، بهتر است به نکات زیر بیشتر توجه کنید:
اصلاح وضعیت نشستن
صاف نگهداشتن کمر، قرارگرفتن شانهها در وضعیت مناسب و هم راستا بودن سر با ستون فقرات، فشار واردشده به گردن را کمتر میکند. رعایت این اصول هنگام کار، مطالعه یا استفاده از تلفن همراه مهم است.
تنظیم مانیتور و میز کار
مانیتور باید هم سطح چشم قرار بگیرد تا نیازی به خمکردن یا بالا نگهداشتن مداوم سر نباشد. تنظیم مناسب میز و صندلی نیز به حفظ وضعیت صحیح بدن در طول ساعات کاری کمک میکند.
انجام حرکات کششی روزانه
اختصاص دادن چند دقیقه در روز به حرکات کششی، انعطافپذیری عضلات و مفاصل گردن را حفظ میکند. این تمرینها بهتر است آرام و منظم انجام شود تا از ایجاد فشار اضافی جلوگیری شود.
حفظ وزن مناسب
اضافهوزن فشار بیشتری به مفاصل و ساختارهای اسکلتی بدن وارد میکند. حفظ وزن در محدوده مناسب، در کنار تغذیه متعادل و فعالیت بدنی منظم، به سلامت مفاصل در بلندمدت کمک میکند.
